Motivaction

Motivaction is een fullservice onderzoeksbureau dat kwalitatieve en kwantitatieve expertise combineert met kennis van organisaties en de omgeving waarin deze actief zijn.

Kijkje in de keuken bij… De Oudertelefoon

Door: Laura de Adelhart Toorop

De Oudertelefoon is een gratis, anonieme dienst die ouders laagdrempelig hulp biedt via telefoon en chat. Dit kunnen ernstige problemen zijn, maar ook kleine irritaties. De Oudertelefoon wordt bemenst door vrijwilligers met een relevante achtergrond in onder andere de zorg, onderwijs en orthopedagogiek.

Interview met oprichters Rolien Sandelowsky (NDT’14), Sil Boedi Scholte (NDT’16), Lisette Reuvers (NDT’16) en Laura de Landgraaf (NDT’12).

Hoe is het idee van de Oudertelefoon ontstaan?

“Het idee van De Oudertelefoon kwam eigenlijk voort uit de verbazing dat dit niet al bestond. Het heeft snel handen en voeten kunnen krijgen door een corona-meeting van alumni van de Nationale DenkTank. Rolien en Sil zaten toen bij elkaar in het groepje dat hierover nadacht. Lisette en Laura de Landgraaf waren ook direct enthousiast, dus hebben we het eigenlijk meteen opgepakt en doorgezet.”

De Nationale DenkTank staat bekend om zijn vele goede ideeën (al zeggen we het zelf), het gebeurt alleen niet heel vaak dat zo’n idee ook echt wordt uitgebouwd en doorgezet. Waarom is het bij jullie wel gelukt?

”De Oudertelefoon begon met een concreet probleem dat meteen kon worden uitgediept in plaats van dat het probleem eerst gedestilleerd moest worden vanuit theorie en een bepaald thema. Daardoor konden we snel stappen zetten. Er was in maart, tijdens het begin van de corona-periode, ook veel momentum. Mensen wilden graag iets doen.

Daarnaast is het idee heel simpel. In 2018 gaf de Raad van Kinderen, van de Missing Chapter Foundation van Prinses Laurentien, al aan dat er behoefte aan zoiets is. En als kinderen het zeggen, dan is het gewoon nodig.”

Hoe zijn jullie te werk gegaan?

”We hebben de taken vrij snel verdeeld. Rolien en Sil deden het zakelijke, creatieve en commerciële deel, zoals het aansluiten van onze pro bono partners, het ontwikkelen van de reclamecampagne, samenwerkingen met andere organisaties en het werven van fondsen. Lisette en Laura hebben zich gericht op het werven en opleiden van de vrijwilligers. Er hebben enorm veel partijen en freelancers pro bono aangehaakt. We hebben bijvoorbeeld met een 15-koppig reclameteam een enorme gratis campagne gedraaid, De Brauw helpt ons pro bono juridisch, we hebben alles gratis gekregen vanaf de start: van telefoondienst tot verzekeringen.

We hadden binnen no time 25 vrijwilligers. We waren toen nog verder aan het opbouwen met het krijgen van bekendheid. Er waren dus regelmatig shifts waarin er niet gebeld werd. In het begin van de coronatijd waren er veel vrijwilligers die iets wilden doen, maar een deel van hen viel ook weer weg. Toen de eerste lockdown voorbij was, kwamen er nieuwe vrijwilligers met vaak een andere insteek. Zij wilden voor langere tijd betrokken zijn. Dat is ergens ook ondernemen, of flexibel zijn in hoe dat gaat en in hoe we daarmee omgaan.

Er zijn nu vijftien shifts per week volgens een vast rooster en vrijwilligers die gaten opvullen. Voor het eerst komen er nu soms meerdere telefoontjes tegelijk binnen.

Rolien is inmiddels directeur van de stichting. Sil, Lisette en Laura hebben zich teruggetrokken van de dagelijkse gang van zaken, maar zitten nog wel in het bestuur van de stichting. En er zijn nu twee betaalde medewerkers in dienst.”

Heeft de corona-periode nog een rol gespeeld?

”Ja, het was heel bijzonder. We zaten met zijn vieren oorspronkelijk in drie verschillende landen. Rolien zat eerst nog in Portugal en Lisette was in Barcelona. Ook bijvoorbeeld het aanvragen van een KvK-nummer kon eerst niet digitaal, maar door corona was er ineens veel meer mogelijk.”

Hoe hebben jullie de cursussen vormgegeven?

”Dat hebben vooral Lisette en Laura samen gedaan. Zij hebben de taken weer opgedeeld. Laura had vooral het contact met de vrijwilligers, die ze screende en vaak moest afwijzen. In tegenstelling tot de Kindertelefoon, waar vrijwilligers een half jaar getraind worden, is voor ons in deze fase alleen een korte training van de vrijwilligers van twee dagdelen haalbaar. Het is daarom belangrijk dat vrijwilligers in principe al een relevante achtergrond in bijvoorbeeld het onderwijs of de hulpverlening hebben.

Lisette heeft zich vooral gestort op het maken van handleidingen, roosters en het ontwikkelen van de methodiek. Deze methodiek is erop gericht om ouders vooral te laten inzien wat ze zelf kunnen en wat hun krachten zijn. Het eerste gedeelte van de training gaat over het aanleren van deze methodiek. De tweede training gaat over moeilijke gesprekken en wat je moet doen als je over onveilige situaties hoort. De trainingen worden door Laura en Lisette gegeven.”

Hebben jullie veel gehad aan het netwerk van de Nationale DenkTank?

”We hebben sowieso geleerd om ‘ballen te hebben en gewoon te bellen’ naar allerlei bedrijven en instanties. Dat hebben we meer dan genoeg geoefend tijdens onze eigen DenkTanks. Daarnaast hebben we de naam van de Nationale DenkTank vaak genoemd. Behalve Laura heeft geen van ons een achtergrond die iets te maken heeft met de Oudertelefoon. Mensen wilden nog weleens vragen waarom wij nou specifiek dit idee wilden uitbouwen. En dan konden we goed uitleggen dat we, onder andere via de Nationale DenkTank, gewend zijn aan het snel eigen maken van een onderwerp en dan stappen zetten om het verder te brengen.

Rolien heeft het idee ook gerepresenteerd op de Partnerraad van de Nationale DenkTank. Daar kwamen veel ‘strategische koffietjes’ uit. Ook legden we via deze weg contact met de KNMW en AEF. We zijn momenteel bezig met een project met gemeenten en hebben via het bureau weer warme contacten gelegd met vier gemeenten. Het netwerk van de Nationale DenkTank is dus op allerlei momenten en manieren heel handig.”

Wat is jullie droom nog voor de toekomst van de Oudertelefoon?

”De Kindertelefoon bestaat dit jaar 40 jaar. We zouden willen dat dit ook met de Oudertelefoon gaat gebeuren en dat het een begrip wordt. Nu zijn we nog veel bezig met promoten, maar op een gegeven moment zou het mooi zijn als iedereen de Oudertelefoon kent.

Daarnaast hebben we een missie om het taboe om hulp te vragen te doorbreken. Je ziet in deze tijd veel ‘perfecte plaatjes’ op Instagram en andere sociale media. We willen het idee normaliseren dat iedereen uiteindelijk maar wat doet, wel eens faalt en uiteindelijk gewoon weer doorgaat.”

Hebben jullie tips voor de komende lichting DenkTankers die hun ideeën willen uitbouwen of alumni die een idee verder willen brengen?

”We hebben een aantal tips. Ten eerste: zorg dat je je idee in één zin kunt uitleggen, anders kun je er net zo goed meteen mee ophouden. Dan is het te ingewikkeld. Zoek daarnaast leuke mensen die het idee met jou willen uitbouwen en die er net zo hard voor willen gaan als jij. Maak daarbij afspraken over wat jullie doen als iemand uitvalt of minder tijd eraan kan of wil besteden.

Zorg dat je je bewust bent van het inclusieve plaatje en je inclusiviteit altijd meeneemt in je idee en de uitvoering. Zo hebben we de Oudertelefoon nu in het Engels en zijn we aan het kijken of we het kunnen uitbouwen naar Arabisch en Turks.

Zowel in de DenkTank als bij de Oudertelefoon merkten we dat we in het begin als buitenstaanders een soort ‘disruptieve vrijbuiters’ waren in het veld. Op een gegeven moment zit je meer ‘in’ het veld en weet je wat je wel of niet ‘kunt maken’. Zodra je dit punt hebt bereikt, moet je weer terug naar het creatieve domein. Je hoeft niet altijd te prikkelen, maar zorg wel dat je niet meegaat in bepaalde stroperigheid.

Ten slotte is het voor ons allemaal alweer meerdere jaren geleden dat we meededen aan de Nationale DenkTank. Bedenk dat je als alumni ook altijd nog initiatieven kunt opzetten. Je hebt dan het voordeel van een aantal jaar werkervaring terwijl je tegelijkertijd nog met andere alumni dezelfde DenkTank-energie weer kunt oproepen!”

Meer informatie op www.oudertelefoon.nl

Stichting MBO Talent (NDT’20) en studenten van ROC Amsterdam helpen horeca vooruit in coronatijd

Stichting MBO Talent is één van de oplossingen van de Nationale DenkTank 2020. Om de onderwaardering en het gebrek aan kansen voor mbo-studenten tegen te gaan, hebben DenkTankers Aldo Kempen, Theresa Leimpek & Thijs de Sterke op basis van input van mbo-studenten en onderwijsprofessionals en een breed onderzoek het MBO Talent Track ontwikkeld. Na afloop van de NDT hebben zij in januari 2021 de Stichting MBO Talent opgericht om onze visie te verwerkelijken om hét talentontwikkelingsprogramma voor mbo-studenten in Nederland te worden. 

De Stichting is volop aan het ontwikkelen. Zo is er een MBO Talent Track – Corona Challenge van start gegaan waarbij studenten van MBO College Centrum, onderdeel van het ROC van Amsterdam, aan de slag gaan om ideeën te bedenken voor restaurant De Scheepskameel. Onder begeleiding van coaches en workshops gebruiken studenten hun frisse blik om deze hard getroffen sector te helpen. Zo komen ze met scherpe ideeën om na de crisis uit de startblokken te schieten. Bovendien doen studenten zo praktijkervaring op die juist nu zo gemist wordt.

De Corona Challenge is een talentontwikkelingstraject voor tien mbo-studenten van MBO College Centrum, die een opleiding op het gebied van de Horeca, de Bakkerij of het Toerisme & Recreatie (niveau 2 t/m 4) volgen. Het traject beslaat vijf bijeenkomsten in het voorjaar van 2021. Daarbij staan zowel de inhoudelijke uitdaging als de persoonlijke ontwikkeling van de deelnemers centraal. Met de Corona Challenge bieden Stichting MBO Talent en MBO College Centrum de deelnemende mbo-studenten op een on-schoolse manier een nieuw perspectief op de coronacrisis.

Tijdens het traject herkennen de deelnemers dat een crisis zoals corona ook kansen biedt voor de verhoging van creativiteit en veerkracht – voor hen als individu’s, maar ook voor de sector waar zij voor worden opgeleid. Dit inzicht is cruciaal voor een wendbaar en veerkrachtig arbeidsleven. Zo ontwikkelen de deelnemers de motivatie en het zelfvertrouwen voor hun school- en werkende carrière in de komende coronatijd en daarna. “De interactie met het team van Scheepskameel was heel leerzaam. Ik besef me nu pas hoe erg restaurants tijdens de coronacrisis aan het struggelen zijn. Maar het geeft ook hoop om te zien dat zij in de crisis overlevingsstrategieën hebben ontwikkeld”, aldus eerstejaarsstudent Kok niveau 2, Vishaal Basdew.

Het programma van de MBO Talent Track – Corona Challenge

Tijdens de helft van de sessies werken de studenten in kleine groepen aan een challenge van een gerenommeerd Amsterdams horecabedrijf, het restaurant Scheepskameel. De opdracht was om scenario’s te schetsen hoe Scheepskameel langdurig de ‘lessons learnt’ uit de coronacrisis kan blijven inzetten om ná de pandemie succesvoller te kunnen zijn dan ooit. Hierin zijn de studenten begeleid door Bob Kaasenbrood, de eigenaar van het restaurant, die als ‘rolmodel’ inzicht gaf in de coronastrategie van de onderneming. In workshops over ‘Productief brainstormen’ en ‘Succesvol pitchen’ gaven medewerkers van de Stichting MBO Talent de studenten concrete tools voor de uitwerking en presentatie van concrete oplossingen voor de opdracht in de subgroepen. In een feestelijke laatste sessie heeft elke groep haar scenario aan een groot publiek van medewerkers van het partnerbedrijf, docenten, familieleden en vrienden gepresenteerd. Het groepje met de beste oplossing kreeg een prijs uitgereikt, het kookboek ‘Shortlist Amsterdam, restaurants en hun beste groenterecepten’. De andere helft van de sessies is gewijd aan de persoonlijke ontwikkeling van de deelnemers tijdens het traject en daarna. Hierbij reflecteren de deelnemers in kleine groepen over hun huidige situatie, en schetsen zij droomscenario’s voor hun (professionele) toekomst op de middellange en lange termijn. Kiro Habib, student Meewerkend Horeca Ondernemer niveau 4, over de MBO Talent Track – Corona Challenge: Wat ik meeneem is dat ik echt meer kwaliteiten heb dan ik van mezelf weet. Ik moet sterker in m’n schoenen staan en dat is de afgelopen weken hier gelukt. Ik zou het iedereen aanraden om mee te doen. Je leert nieuwe nieuwe mensen kennen, je leert jezelf kennen en je leert een onderneming te helpen: het is echt goed.” 

Skills-paspoort

Aan het eind van het traject krijgen alle studenten een certificaat. Dit certificaat is meer dan een deelnamebewijs: het is opgebouwd als een ‘Skills-paspoort’. Het ‘Skills-paspoort’ geeft een overzicht van de precieze vaardigheden die een student tijdens de MBO Talent Track – Corona Challenge heeft opgedaan. Het ‘Skills-paspoort’ biedt de studenten een tastbaar bewijs voor hun motivatie en talent dat zij aan hun sollicitatiebrieven voor stage– of werkplekken kunnen toevoegen. Door de deelname aan de MBO Talent Track – Corona Challenge komen mbo-studenten in contact met gelijkgestemde medestudenten vanuit andere opleidingsrichtingen en -niveaus.

Kijk voor meer informatie op mbotalent.com of volg Stichting MBO Talent op LinkedIn of Instagram.

DenkTankers zoomen tijdens online event in op diplomademocratie in Nederland

Waarom vinden we het in Nederland normaal dat 90% van onze landelijke volksvertegenwoordiging een hbo- of wo-achtergrond heeft? Deze vraag stond centraal in een online event dat deelnemers van de NDT’20 op 24 februari organiseerden in samenwerking met Pakhuis de Zwijger. Tijdens de avond werd met een divers panel aan experts gesproken over de ‘diplomademocratie’, waarom dit fenomeen problematisch is én wat oplossingen kunnen zijn. Dit onderwerp is zeker met het oog op de aanstaande verkiezingen uitermate relevant.

Door: Thijs de Sterke

Geen echte vertegenwoordiging van het volk

De avond, onder leiding van Dionne Abdoelhafiezkhan, werd geopend door hoogleraar Marc Bovens van de Universiteit Utrecht die uitlegde wat bedoeld wordt met diplomademocratie. Bovens legde uit dat binnen een diplomademocratie de mensen met de “hoogste” diploma’s, de meeste macht hebben. Dit manifesteert zich niet alleen binnen de primaire organisaties van onze representatieve democratie – de volksvertegenwoordiging – maar wordt op alle lagen in Nederland gevoeld. Van regionale vertegenwoordigingen, tot vakbonden en belangenorganisaties. Bovens benadrukte dat het probleem in Nederland écht groot is: 80% van de Tweede Kamer heeft een wo-opleiding, terwijl slechts 10% van de bevolking dit opleidingsniveau heeft. De macht concentreert zich dus, wat expliciet ten koste gaat van andere groepen in de samenleving, zoals óók de middengroep.

Andere gasten aan tafel waren Derk Boswijk (nummer 14 Tweede Kamerlijst CDA), Sabria Zaïd (JOB) Josje Damsma (NDT’11 en oprichter Project CrossOver), Shane Pattipeilohy (nummer 4 Tweede Kamerlijst JONG) en Linde van Noord (NDT’20). Onder leiding van Abdoelhafiezkhan werden verschillende aspecten van de problematiek besproken en werd op oplossingen ingegaan van dit probleem.

Principieel én praktisch probleem

Derk Boswijk illustreerde dat het probleem niet alleen theoretisch en principieel, maar juist ook praktisch is. Hij legde uit dat beleid dat in Den Haag door “theoretici” geformuleerd wordt voor boeren volgens hem lang niet altijd in de praktijk werkt. Dit fenomeen werd bevestigd door Josje Damsma die hier nog aan toevoegde dat er bovendien een unieke kracht zit in de manier hoe niet-theoretici denken. Als de inzichten van de hele samenleving niet worden meegenomen, ontstaan blinde vlekken die gewoonweg tot minder goed beleid leiden.

Daarnaast stelde Boswijk, die zelf op het mbo begonnen is, dat mbo’ers zich niet altijd meer erkend en herkend voelen in de landelijke politiek. Hier was ook Sabria Zaïd van mbo-belangenbehartigingsorganisatie JOB het mee eens. Hoewel Sabria zélf wel aan tafel komt bij beslissingsmakers, geldt dit voor haar ‘achterban’ lang niet op eenzelfde niveau. Als ze dan aan tafel zitten, voegde Sabria toe, wordt er ook onvoldoende geluisterd naar de stem mbo’ers.

Vissen in een te kleine (hof)vijver en dialoog aangaan

Een oorzaak van de diplomademocratie die zowel Bovens als Boswijk identificeerden, is dat partijen uit een te kleine vijver vissen voor potentiële vertegenwoordigers. Partijen zouden volgens hen breder moeten kijken dan ‘het bekende’ om meer diverse lijsten samen te stellen. Hiervoor is het volgens Sabria Zaïd ook belangrijk dat er meer aandacht komt voor politiek in burgerschapslessen op het mbo om meer mbo-studenten en afgestudeerde mbo’ers enthousiast te maken voor de politiek. Bij jongerenpartij JONG is al een meer diverse lijst te vinden, zo voegde Shane Pattipeilohy toe.

Los van het streven om meer mensen zonder hbo- of wo-achtergrond in de volksvertegenwoordiging te krijgen, bestond aan tafel overeenstemming dat voor politici een belangrijke taak is weggelegd om met kiezers in gesprek te gaan. Sabria en Linde stelden daarom dat primair de bal bij de politiek ligt: zij moeten het volk vertegenwoordigen. “Dat is nu eenmaal je baan”, aldus Linde.

Een heldere opdracht

Kijkend naar de lijsten van de meeste partijen voor de komende Tweede Kamerverkiezingen, lijkt het erop dat we komende verkiezingen geen fundamenteel andere Kamer gaan zien wat betreft opleidingsdiversiteit. Dat dit in de toekomst moet gaan veranderen, daar leek iedereen aan tafel het over eens. Voor nu was er daarom een heldere, gezamenlijke opdracht aan alle toekomstige Kamerleden, ook na de verkiezingen: ga het land in, ga in gesprek met je hele achterban!

Terugkijken

Wil je meer weten over diplomademocratie of ben je benieuwd naar de volledige gesprekken aan tafel? Dan hebben we goed nieuws. De uitzending is terug te kijken via onderstaande video of via de website van Pakhuis de Zwijger.

DenkTankers NDT’20 spreken op Blauwe Kamer evenement van de KHMW

Op 4 februari vond het Blauwe Kamer evenement van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) plaats. Tijdens deze sessie – vanwege corona vond het dit keer in de digitale Blauwe Kamer plaats – stond de Nationale DenkTank centraal. Enkele DenkTankers van de NDT’20 waren aanwezig en hebben de aanwezige leden en directeuren verteld over wat de Nationale DenkTank doet, waarbij zij vier oplossingen toelichtten. Schoutje Schouten (NDT’20) doet verslag over deze inspirerende middag.

De KHMW en de Nationale DenkTank

Zestien jaar geleden zonden zes wetenschappers-in-de-dop het concept ‘de Nationale DenkTank’ in voor een prijsvraag uitgeschreven door de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW). De wedstrijd was uitgeschreven om de kloof tussen wetenschap, overheid en het bedrijfsleven te dichten en meer verbinding met jongeren aan te gaan. Het concept heeft toentertijd niet gewonnen, maar toch hebben de bedenkers doorgezet en het idee tot uitvoering gebracht. Nu bestaat de DenkTank alweer 15 jaar en zal dit jaar de 16e lichting weer aan de slag gaan met een maatschappelijk vraagstuk. Gedurende deze jaren is de KHMW nauw betrokken gebleven, door de Stichting te steunen en hun netwerk ter beschikking te stellen. Op 4 februari vond dit evenement plaats, vanwege corona dit keer in de digitale Blauwe Kamer.

DenkTankers spreken over oplossingen

Na een mooie opening van René van Rijckevorsel namens de KHMW namen de DenkTankers het stokje over. Deelnemers van de NDT’20 hebben de aanwezige leden en directeuren verteld over wat de Nationale DenkTank doet en daarbij werden enkele oplossingen in een interactieve bijeenkomst toegelicht. Het onderzoek naar de middengroepen in Nederland kwam aan bod, en daarnaast werd bij vier oplossingen uitgebreider stilgestaan: Zelfstandig Berekend, MomentCheck, de Niet-Woningcorporatie en de Nieuwe Polder. Van de aanwezigen ontvingen de DenkTankers scherpe vragen, tips en veelal ook complimenten voor het werk. Erg leuk dat er vanuit de KHMW wederom zoveel interesse was in de uitkomsten van de jaarlijkse DenkTank en om de reacties van de leden te mogen horen.

Dank aan de KHMW en René van Rijckevorsel voor de uitnodiging, en dank aan de aanwezigen voor de feedback, vragen en verbindingen op de gepresenteerde oplossingen. Tot volgend jaar, hopelijk kan het dan weer in de echte Blauwe Kamer plaatsvinden.

 

Je kunt de sessie hier terugkijken.

 

Aanwezigen NDT’20: Schoutje Schouten, Linde van Noord, Linda Torn, Samet Ozcan, Tim Brinkman, Olivier Kesber, Sebastian Lucic, Amna Mirza, Floris van der Gronden, Godelieve Verburg + andere deelnemers van het jaar ’20 die als luisteraar inschakelden.

kracht van de regio

DenkTankers NDT’20 spreken op webinar ‘Kracht van de Regio’

Op uitnodiging van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (een van onze themapartners van dit jaar), mocht de Nationale DenkTank 2020 komen spreken op de conferentie ‘Kracht van de Regio’ dat deze week (digitaal) plaatsvindt. Wij konden dit aanbod uiteraard niet afslaan en hebben zodoende op woensdag 27 januari een 1,5 uur durende webinar mogen organiseren. Dit in samenwerking met Jelle Wijnstok, en Karín Fraai en Marco Pastors van Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Thijs de Sterke, Sebastian Lučić, Linde van Noord, Linda Torn, Theresa Leimpek, Schoutje Schouten waren vanuit NDT’20 aanwezig. Schoutje doet verslag over deze inspirerende ochtend. 

Uitlichten oplossingen De Niet Woningcorporatie, MBO Talent Track en de Nieuwe Polder

Gedurende de webinar hebben wij onze analyses gedeeld en de aanwezigen geprobeerd bewust te maken van de knelpunten – met betrekking tot de middengroep – waar zij in onze ogen aandacht aan zouden moeten besteden in de regiodeals. Ook hebben wij drie oplossingen uitgelicht: De Niet Woningcorporatie, MBO Talent Track en de Nieuwe Polder. Na het toelichten van de analyses en oplossingen was er ruimte voor de aanwezigen om hun ideeën en ervaringen te delen. Onze analyses werden door de aanwezigen in de praktijk sterk herkend. Zo gaf een van de aanwezigen aan dat “haar regio grotendeels bestaat uit de middengroep en zij ziet de afstand tussen hen en de overheid.”. Ook werden er kritische vragen gesteld waarop interessante gesprekken volgden. Wij hebben weer veel stof tot nadenken gekregen om onze oplossingen te kunnen aanscherpen en te kunnen door ontwikkelen.

Antwoorden van de aanwezigen op de vraag: ‘Wat is jouw associatie bij het woord middengroep?’

Conclusies webinar Kracht van de Regio worden gedeeld met minister Schouten

Aan het einde werd aan de aanwezigen gevraagd wat zij meenemen van deze webinar, als ook wat zij mee willen geven aan Minister Schouten van het ministerie van LNV morgen tijdens de afsluitende sessie van de conferentie. Zo antwoordde één van de aanwezigen: “benutten van de denkkracht van burgers in planontwikkeling.” En een ander: “het belangrijkste is de aandacht voor de middengroep. Inspirerend en op een mooi vervolg.”

Dank voor de mooie ochtend aan alle aanwezigen. En speciale dank aan Jelle Wijnstok, Karín Fraai en Marco Pastors voor jullie hulp en bijdrage.

 

 

Eindpresentatie NDT20

Terugblik op een knallende Eindpresentatie NDT’20

Op dinsdag 15 december vond de Eindpresentatie van de Nationale DenkTank 2020 plaats. Na twee maanden onderzoek (o.a. expert interviews, literatuuronderzoek, en een survey onder ruim 1.200 Nederlanders), en vervolgens twee maanden bedenken en uitwerken van oplossingen – op basis van dat onderzoek – deelden wij onze acht oplossingen en visie aan honderden experts, partners, alumni en geïnteresseerden. In verband met het oplopend aantal COVID-19 besmettingen moest de Eindpresentatie last minute volledig online. In deze blog vertelt deelnemer Schoutje Schouten over deze bijzondere dag.

De Eindpresentatie als feestelijke afsluiting

Hét doel van de Nationale DenkTank is om met concrete en originele oplossingen te komen voor een complex maatschappelijk vraagstuk. Dit jaar was dat vraagstuk: hoe versterken we welzijn en welvaart en regie voor middengroepen, in stad en regio, nu en later? Een pittige vraag waar wij de afgelopen vier maanden volledig ingedoken zijn. En nu, aan het einde van onze DenkTank rit, mochten wij onze oplossingen presenteren aan een groot publiek.

Onverwacht crisisberaad

Helaas was ons jaar een bijzonder jaar, en konden wij het niet aan het publiek presenteren zoals eigenlijk gehoopt. In verband met corona moesten wij overschakelen naar een digitale uitzending van de Eindpresentatie. Het leek er de afgelopen weken op dat wij als twintig deelnemers het wel nog met elkaar konden afsluiten (wij zouden namelijk mogen samenkomen in het Compagnietheater in Amsterdam en daar samen met elkaar de live-uitzending doen). Tot maandag 14 december 19.00 uur de toespraak van premier Rutte kwam.

Onverhoopt was er een crisisberaad geweest en kregen wij maandagavond te horen dat Nederland in een lockdown ging. Wij, als Nationale DenkTank, konden niet anders dan besluiten gehoor te geven aan Rutte’s oproep om zoveel mogelijk thuis te werken. Maandagavond besloten wij dan ook om de Eindpresentatie bijna volledig vanuit huis te presenteren. Alleen onze dagvoorzitters Aldith Hunkar en Thijs de Sterke zouden vanuit het Compagnietheater de presentatie voorzitten.

“Een slechte generale belooft een goede première.”

Nu de Eindpresentatie volledig vanuit huis zou plaatsvinden voor de overigen van ons, betekende dit schakelen. In minder dan 24 uur moesten wij alles omzetten, aanpassen en gereed maken voor een presentatie vanuit huis. Vlak voor de Eindpresentatie werd er een technische doorloop gedaan, waarbij het voor ons en de AV-crew nog flink zoeken was hoe we goed konden schakelen tussen alle beelden. Gelukkig luidt het gezegde: “Een slechte generale belooft een goede première.” En niets bleek minder waar.

Met meer dan driehonderd online toeschouwers gingen wij om 14.30 uur officieel van start. Vol spanning zaten wij allemaal in onze eigen kamer, af te wachten of het allemaal soepel zou verlopen. Maar wat ging het goed, en wat een mooie Eindpresentatie is er neergezet! En wat een mooie complimenten hebben wij van jullie mogen ontvangen:

“Wat een heldere visie met inspirerende oplossingen. En wat een feestje deze zoom, zo kan het dus ook: goede inhoud gecombineerd met fin. Dank!” Albertien van den Hoeven, Elise Mathilde Fonds

“Wat een enthousiasme, wat een ambitie, wat een creativiteit!! Het was zo leuk om dit mee te maken, dank je wel.” Dieke Mooij, expertdeelnemer NDT’20

Acht oplossingen voor de middengroepen

Tijdens de Eindpresentatie kwamen onze acht oplossingen aan bod. De oplossingen varieerden van concrete initiatieven, tot aan een bewustwordingscampagne en beleidsstukken. Met de oplossingen willen wij de knelpunten die wij geïdentificeerd hebben in de analysefase oplossen. Om zo de middengroepen een beter perspectief op de arbeidsmarkt en meer financiële zekerheid te geven, te zorgen voor meer woningen voor hen, en om de kloof tussen de middengroepen en de overheid te dichten.

Alle oplossingsteams hebben op hun eigen creatieve manier hun oplossing gepitcht. Zo was MBO Talent Track in beeld met blauwe handen, stond de Nieuwe Polder letterlijk vanuit de polder te presenteren en was er bij de waarderingscampagne een mooi shot van een middengroeper die bij de GGD werkt.

Bekijk alle oplossingen

Benieuwd naar alle acht de oplossingen? Kijk voor een volledig overzicht op onze website.

Uitreiking Eindrapport

Reacties vanuit wetenschap, overheid en het bedrijfsleven

Niet alleen presenteerden wij onze oplossingen tijdens de eindpresentatie, ook namen minister Koolmees, Barbara Baarsma en Godfried Engbersen ons Eindrapport in ontvangst en reageerden zij op onze oplossingen. Wij vonden het erg bijzonder en leuk om hun reacties te mogen horen.

“Ik heb heerlijk zitten genieten van jullie prachtige bijeenkomst, kleurrijk geleid ook door jullie beiden Thijs en Aldith, complimenten daarvoor. Ik ben zo trots om jullie eindrapport te zien en het resultaat. Ik ben trots op de vraag die jullie hebben gesteld, zo’n relevante vraag. Trots op de analyses die jullie hebben gemaakt en ook trots op de oplossingen. Ik vind het een mooi geschenk van jullie als DenkTankers aan Nederland.” Barbara Baarsma, Directievoorzitter Rabobank

“Eens met de analyse, eens met de doelen, ook eens met wat erachter vandaan komt. Ik ben heel erg beducht voor de uitvoerbaarheid, dat heb ik ook geleerd hier op het ministerie de afgelopen drie jaar. We hebben af en toe de neiging onze stelsels te ingewikkeld te maken. Dus dat is een oproep aan jullie voor de volgende fase: hoe maken we het simpel en uitlegbaar?”  Minister Koolmees van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

“Het vergeten midden, daar hebben we te weinig aandacht voor. De middengroep heeft het zwaar en daarom is het een zeer belangrijk rapport dat nu verschijnt, daar ben ik zeer verguld mee. Ik ben heel blij met de acht oplossingen.” Prof. Dr. Godfried Engbersen, Erasmus Universiteit Rotterdam

 

Reacties van themapartners

  • Ook reageerden onze themapartners op de oplossingen met mooie woorden. Hieronder een paar daarvan:
  • “Ik wil alle deelnemers van harte feliciteren met het behaalde eindresultaat. Jullie hebben de afgelopen maanden onder unieke omstandigheden een rollercoaster meegemaakt. met als eindresultaat een boeket van een achttal pracht oplossingen gericht op de middengroepen in de Nederlandse samenleving, de ruggengraat van onze samenleving. APG blijft graag in gesprek met de Nationale DenkTank om de oplossingen verder te helpen.” 
    • Nick van de Sande, APG
  • Als ministerie van SZW hebben wij meegedaan met de Nationale DenkTank als themapartner omdat de middengroepen natuurlijk een enorm actueel thema zijn.”
    • Manuel Buitenhuis, Ministerie van SZW
  • “Welke inzichten wij vooral meenemen is eigenlijk alles wat we geleerd hebben over de middengroepen. als je ziet wat ze misgelopen zijn, waar ze op achteruit gaan en wat de tijd voor nieuwe uitdagingen met zich meebrengt. Namens de Rabobank wil ik alle DenkTankers bedanken voor de onwijs professionele aanpak.”
    • Danielle van den Akker, Rabobank
  • “Enorm leuk, het waren weer allerlei nieuwe manieren om weer eens na te denken over het probleem van de middengroep.”
    • Wouter Pronk, Ministerie BZK
  • “We hebben genoten van de gesprekken en veel geleerd. Wij denken ook dat de oplossingen die jullie hebben bedacht, erg nuttig zijn voor onze Regio Deals waarin we perspectief van inwoners willen verbeteren.”
    • Tom ten Berge, Ministerie van LNV

Techniek Eindpresentatie

Reactie van de middengroep zelf

Natuurlijk kon de middengroep niet ontbreken bij een presentatie over oplossingen voor hen. Vandaar dat Eva Janssen namens de expertdeelnemers aan het begin van de Eindpresentatie het woord nam. Zij deelde hoe het hele DenkTank traject voor haar was en hoe zij aankeek tegen onze oplossingen. Als antwoord op de vraag hoe Eva Janssen deze ervaring vond antwoordde ze:

“Fantastisch, ik sta er helemaal achter dat er iets gebeurd met wetenschap, overheid en bedrijfsleven samen. Ik heb het ervaren als een soort van allemaal steunende factoren van ex-deelnemers, raad van bestuur en partners, die de 20 deelnemers helpen iets te ontdekken: en dit keer over de middengroep.”

Hier eindigt het niet

Nu de eindpresentatie geweest is, betekent het niet dat wij stoppen met werken aan onze oplossingen. De komende tijd gaan wij door om onze oplossingen verder vorm te geven en in de wereld te zetten. En daar kunnen wij hulp bij gebruiken. Heb jij ideeën of tips? Of kan jij helpen met het implementeren van een oplossing? Stuur een mail naar info@nationale-denktank.nl of kijk op www.ndt20.nl/oplossingen/.

Mocht je de volledige Eindpresentatie terug willen kijken, dan kan dat via deze link.

 

 

 

Acht oplossingen voor verbetering van het perspectief van de middengroep

Alleen als de middengroep weer de aandacht en prioriteit krijgt die zij verdient, kan Nederland met vertrouwen de toekomst tegemoet. Het afgelopen decennium is de sociaaleconomische positie van de middengroep verslechterd. Acht concrete initiatieven zoals De Niet Woning Corporatie, de financiële tool ZelfstandigBerekend en De Nieuwe Polder moeten uitkomst bieden. Vandaag lanceerde de Nationale DenkTank 2020 het rapport ‘Het midden weer centraal’ met acht oplossingen voor verbetering van het perspectief van de Nederlandse middengroep.

Middengroepen hebben het moeilijk

De middengroep, de ruggengraat van Nederland, staat onder druk. Dit blijkt uit het onderzoek van de Nationale DenkTank 2020 onder meer dan 1.200 Nederlanders, uitgevoerd in samenwerking met Motivaction. Zo concurreren middelbaar opgeleiden steeds meer met hoger opgeleiden op het gebied van werken, wonen en participatie[i]. Ook is sprake van toenemende maatschappelijke isolatie van de middengroep.

Deze acht oplossingen presenteert de Nationale DenkTank 2020 in hun rapport ‘Het midden weer centraal’

  1. Verzeker zzp richt zich op een beleidsvoorstel met het doel een inkomensgarantie voor zzp’ers te organiseren in het geval van tijdelijke werkloosheid. Een vijfde van de zzp’ers, ongeveer 220.000 werkenden, heeft een te kleine buffer om meer dan drie maanden zonder opdrachten door te kunnen komen[ii]. Verzeker zzp pleit ervoor dat deze groep tijdelijk verlies van inkomsten kan overbruggen en dat de rechten van alle werkenden in Nederland gelijk worden getrokken.
  2. FIKA is een tool die waardering vanuit de werkgever aan de thuiswerker waarborgt. Thuiswerkers met een middeninkomen ervaren minder vaak dan hoge inkomens goede ondersteuning van hun werkgever om thuis te werken: slechts 40% voelt zich goed ondersteund, terwijl dit bij hoge inkomens 60% is[iii]. Via de FIKA tool worden medewerkers gestimuleerd pauzes te houden met bijbehorende credits voor een koffie bij lokale horeca.
  3. De Niet Woningcorporatie streeft naar betaalbare huurwoningen. Op dit moment is er een tekort van 100.000 woningen in het middenhuursegment [iv] en het woningtekort voor middengroepen is vier keer groter dan gemiddeld[v]. De Niet Woningcorporatie wil als stichting een nieuw segment op de huurmarkt introduceren: de coöperatieve sector. Zij wil wooncomplexen realiseren en vervolgens de woningen verhuren in het lage middensegment, met huren tussen de ‘liberalisatiegrens’ (in 2021 is dit € 752,33) en € 800,-. 
  1. MomentCheck is een digitale tool die je structureel ondersteunt met het maken van financieel bewuste keuzes. Maar liefst 850.000 middengroep huishoudens hebben onvoldoende spaargeld achter de hand voor belangrijke levensmomenten, zoals achttien jaar worden of scheiden.[vi] MomentCheck haalt financiële stress weg bij deze momenten en wil mensen uit de schuldhulpverlening houden.
  1. De Nieuwe Polder dicht de kloof tussen burgers en bestuurders van de toekomst door beleidsmakers op verschillende manieren nauwer te verbinden met de samenleving. De middengroep voelt zich momenteel niet gehoord door de overheid. Door verschillende externe partners op het gebied van burgerparticipatie en burgerinitiatieven samen te laten werken, zorgt De Nieuwe Polder voor een breed draagvlak.
  1. MBO Talent Track is een talentontwikkeltraject voor de middengroeper van de toekomst. De MBO Talent Track is een jaarlijks (opleidings)traject waarin iedere mbo’er zich kan ontpoppen tot toptalent voor het Nederlandse vakmanschap. Zo werken ze aan hun vakkennis, hun algemene skills, levenlang-leren strategieën en bouwen ze een netwerk op. Hoogopgeleiden hebben veel mogelijkheden om zich buiten het curriculum te ontwikkelen en te profileren, voor veel mbo’ers is dit nog beperkt.
  1. Zie je mij? is een documentaire bedoeld om de waardering voor essentiële beroepen te verhogen. Veel middengroepers hebben het gevoel dat hun beroep door de samenleving niet genoeg wordt gewaardeerd[vii]. Door de levens van deze mensen expliciet in beeld te brengen wil de DenkTank hen een gezicht en karakter geven. We volgen middengroepers in hun werk en privéleven, zodat de kijker zich beter kan verplaatsen in hun belevingswereld.
  1. ZelfstandigBerekend is dé financiële rekentool voor startende ZZP’ers (jaarlijks komen er in Nederland 85.000 ZZP’ers bij)[viii]. Met name ZZP’ers met een midden beroep hebben hun financiën onvoldoende geregeld. Dit komt mede door een gebrek aan kennis en kunde.[ix] Met de tool kan men in één oogopslag zien welk uurloon gevraagd moet worden om financieel op hetzelfde niveau te blijven ten opzichte van een vast dienstverband.

Betrokken partners

De Nationale DenkTank 2020 wordt ondersteund door APG, Rabobank, Gemeente Amsterdam en drie ministeries: het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daarnaast werkt de Nationale DenkTank samen met een aantal structurele partners waaronder McKinsey&Company, Kennedy Van der Laan, IJsfontein, het Elise Mathilde Fonds, de KHMW, Andersson Elffers Felix, de Issuemakers, Draad, THNK, Stichting W&M, Motivaction, het Europees Instituut De Baak en de universiteiten UvA, VU, Erasmus Universiteit Rotterdam en Universiteit Leiden.

Bronnen:

[i] Middelbaar opgeleid omvat havo/vwo en mbo 2-4; hoogopgeleid omvat onderwijs op het niveau van hbo of wo.

[ii] Ven, H. et al. (2020); Iedere vijfde zzp’er schatte buffer voor de coronacrisis al in als onvoldoende, ESB.

[iii] KiM (2020); Thuiswerken en de coronacrisis, https://www.kimnet.nl/ publicaties/rapporten/2020/08/31/thuiswerken-en-de-coronacrisis.

[iv] Ministerie van BZK (2020); Staat van de Woningmarkt.

[v] Staat van de woningmarkt, BZK (2020), Scenarioverkenningen van de woningmarkt 2030, Abf Research (2019)

[vi] CBS (2019); StatLine: Werkgelegenheid per sector. Nibud (2017); 2,5 miljoen huishoudens hebben te weinig geld achter de hand.; De Nationale DenkTank & Motivaction (2020); Survey NDT’20 (N=1219).

[vii] Analyserapport NDT’20

[viii] Expertinterview NDT’20

[ix] Analyserapport NDT’20

Call met Ollongren

Schoutje, Linda en Olivier (NDT’20) in gesprek met minister Ollongren

Vandaag spraken Olivier Kesber, Schoutje Schouten en Linda Torn, deelnemers van NDT’20, met minister Kajsa Ollongren van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Een mooie ervaring voor deze drie DenkTankers!

De nieuwe maatregelen gooiden bijna roet in het eten…

Het gesprek stond al weken gepland, en minister Ollongren had zich van tevoren al zo goed mogelijk ingelezen. Het was tot vlak voor aanvang spannend of het gesprek door kon gaan. Dit kwam door de hectiek in Den Haag vanwege alle nieuwe corona maatregelen die deze dag vanaf 00:00 in zouden gaan. Gelukkig kwam net op tijd het geruststellende mailtje dat minister Ollongren toch tijd had! Het videogesprek kon plaatsvinden.

De Niet Woningcorporatie en De Nieuwe Polder

In een half uur dompelden Schoutje, Linda en Olivier onze minister onder in het onderwerp van de Nationale DenkTank 2020 ‘perspectief van de middengroep in Nederland’. Daarnaast werd inhoudelijk gesproken over twee oplossingen van de DenkTank van dit jaar, namelijk de Niet Woningcorporatie en de Nieuwe Polder.

De Niet Woningcorporatie is een oplossing om betaalbaar huren toegankelijk te maken voor de middengroep, door middel van coöperatieve woonstructuren. Deze oplossing sluit mooi aan bij de doelen van het kabinet met betrekking tot betaalbaar wonenZo krijgen ca. 260.000 dure scheefwoners een eenmalige huurverlaging in 2021.

De Nieuwe Polder is een oplossing om de afstand tussen burger en overheid te verkleinen door het inzetten van goed opgezette burgerparticipatietrajecten.

Ben jij benieuwd naar alle 8 oplossingen? Bekijk ze hier.

samet özcan

Samet Özcan (NDT’20) op Woontop Jongerenhuisvesting in Pakhuis de Zwijger

Op donderdag 7 november heeft Samet Özcan (deelnemer NDT ’20) aan tafel deelgenomen aan de Woontop Jongerenhuisvesting in het Pakhuis de Zwijger. Samen met o.a. wethouder Ivens (Wonen en Openbare Ruimte) en Gemeente Amsterdam is er deze avond besproken hoe jongeren de problemen op de woningmarkt ervaren en is er geëvalueerd of er verbeteringen mogelijk zijn. Een onderwerp wat nauw raakt aan het thema van de Nationale DenkTank 2020 over middengroepen in Nederland (met als deelonderwerpen de woningmarkt, arbeidsmarkt, grip op financiën en onbehagen in de samenleving). 

Jongeren en middengroepers in de knel op de woningmarkt

Tijdens deze avond kwamen ook de problemen van de middengroepen aan bod, namelijk dat er te weinig huizen überhaupt beschikbaar zijn, dat de beschikbare huizen te duur zijn en dat de doorstroom stokt op de woningmarkt. Mede door het feit dat bepaalde groepen mensen in te grote huizen blijven wonen verloopt de ‘woning carrière’ van een jongere en middengroeper niet zoals het hoort.

Samet: “We zien dat er groepen mensen zijn die worden vergeten, door de overheid, door de gemeentes. Een daarvan zijn de jongeren. Verder zien we ook dat middengroepen vergeten worden op de woningmarkt. Dat heeft natuurlijk een aantal redenen. Ik denk dat we hier moeten zitten om de oorzaken van die redenen aan te pakken.”

Een nieuw systeem voor jongeren

Louana Coljé, Bestuurslid Centrale Studentenraad ROC van Amsterdam, kampte het probleem aan dat veel MBO-studenten niet in aanmerking komen voor studentenwoningen. Sommige complexen zijn alleen toegankelijk voor HBO- of WO studenten.

Een mogelijke oplossing voor jongerenhuisvesting werd genoemd door Sanne van der Lelij van de Gemeente Amsterdam. Zij vertelt over een soort puntensysteem, wat per 1 juli 2021 het voor jongeren – die al een tijd in Amsterdam wonen – makkelijker moet maken om een woning te vinden. Samet werd direct gevraagd om zijn visie op dit nieuwe systeem:

Samet:“Ik denk dat dit zeker een innovatief systeem is, en beter zal werken dan het huidige systeem. Wel moet ik hierbij zeggen dat je een klein probleem aanpakt binnen de woningmarkt zelf. We zien dat ook andere groepen op zoek zijn naar een andere woning, maar niet verder kunnen groeien binnen hun ‘wooncarrière. We zien dat ouderen nog in te grote huizen wonen, ze hebben dan vier of vijf kamers voor een gezin van twee. Ik denk dat we dan daar ook naar moeten kijken.”

Hoe zit het met Samet’s persoonlijke huisvesting?

In het programma was ook aandacht voor de persoonlijke woonsituatie van de aanwezigen. Samet woont nu tijdelijk met 9 andere DenkTankers in een studentenhotel in Amsterdam. Hij vertelt:“Stel dat ik op zoek moet gaan naar een woning voor mezelf. Voor sociale huur in Amsterdam heb je een wachtlijst van tien jaar. Tegelijkertijd heb je ook echt een netwerk nodig om überhaupt een huis te vinden waar je samen kan wonen met anderen. Mocht je een eigen appartement willen in de vrije sector ben je al vrij snel boven de 1.000 euro kwijt aan woonlasten.”

Bekijk de hele Woontop Jongerenhuisvesting

Tijdens de Woontop konden kijkers thuis vragen stellen en reageren op stellingen. De gehele uitzending is terug te kijken via deze link. Het programma werd georganiseerd door de Gemeente Amsterdam, tevens themapartner van de Nationale DenkTank 2020.

Volg de Eindpresentatie live

De Nationale DenkTank 2020 is momenteel bezig met oplossingen die het voor middengroepen in Nederland makkelijker maakt om aan een geschikte woning te vinden. Deze oplossingen zullen de deelnemers op 15 december presenteren tijdens de Eindpresentatie.

Nieuwsgierig naar de oplossingen of wil je Samet vaker aan het woord zien? Ook jij kan op dinsdag 15 december digitaal aanwezig zijn bij de Eindpresentatie van de Nationale DenkTank 2020. Lees meer.